جشن نوروز یکی از قدیمی ترین جشنهای ایرانی است که هر ساله در آغاز فصل بهار جشن گرفته میشود. این جشن باستانی از چندین هزار سال پیش برگزار میشده و نه تنها در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای آسیای میانه، قفقاز، بالکان، و خاورمیانه گرامی داشته میشود. نوروز که به معنای “روز نو” است، نماد تجدید حیات طبیعت و آغاز سال جدید در تقویم هجری شمسی محسوب میشود.
پیشینه جشن نوروز
جشن نوروز تاریخچه ای طولانی دارد که به دوران هخامنشیان و حتی پیش از آن بازمیگردد. این جشن از دیرباز به عنوان یک آیین ملی و فرهنگی در ایران و مناطق همجوار برگزار شده است. برخی منابع تاریخی، نوروز را به جمشید، یکی از پادشاهان اسطورهای ایران، نسبت میدهند که در شاهنامه فردوسی نیز به آن اشاره شده است.
آیینها و رسوم جشن نوروز
جشن نوروز با مجموعهای از آیینها و سنتهای ویژه همراه است که هر یک از آنها نمادی از پاکی، نوزایی و امید به آینده است. برخی از مهمترین رسوم نوروزی عبارتند از:
- خانهتکانی: پیش از فرارسیدن نوروز، مردم خانههای خود را تمیز و مرتب میکنند، پرده ها را میشویند، دیوارهارا دستمال میکشند، که این کار نمادی از زدودن ناپاکیها و آغاز سال نو با تمیزی و پاکی است.
- چیدن سفره هفتسین: سفره هفتسین شامل هفت مورد از عناصر طبیعی است که با حرف “سین” شروع میشوند، مثل:سیر، سمنو، سرکه، سنجد، سماق، سبزه، سیب. هر یک از این نمادها معنا و مفهوم خاصی دارند که کنار آنها ماقی گلی و آیینه شمعدان هم میگذارند که زیبایی این سفره را چند برابر میکند.
- دید و بازدید: یکی از مهمترین آداب نوروز، دید و بازدید از اقوام و دوستان است که موجب تحکیم روابط خانوادگی و اجتماعی میشود.
- سیزدهبدر: روز سیزدهم فروردین، مردم به طبیعت میروند مانند پارک های جنگلی یا هر جایی که نمادی از سبزی باشد تا روز را در فضای باز سپری کنند. این مراسم نمادی از احترام به طبیعت و جشن گرفتن پایان تعطیلات نوروزی است.
جشن نوروز در فرهنگ جهانی
نوروز در سال ۲۰۱۰ توسط سازمان ملل متحد به عنوان “روز جهانی نوروز” ثبت شد و به عنوان یک میراث فرهنگی مشترک میان کشورهای مختلف شناخته شد. کشورهایی مانند ایران، افغانستان، تاجیکستان، آذربایجان، ترکیه، ترکمنستان، ازبکستان، و بسیاری دیگر نوروز را به عنوان یک جشن ملی گرامی میدارند.
نتیجهگیری
نوروز نه تنها یک جشن باستانی است، بلکه نمادی از همبستگی، صلح، و تجدید حیات طبیعت است. این جشن که از دیرباز در فرهنگ ایرانی و دیگر ملتهای همجوار جایگاه ویژهای داشته، همچنان با شور و اشتیاق برگزار میشود و نسل به نسل منتقل میشود. گرامیداشت نوروز، فرصتی برای نو شدن، مهربانی و امید به آیندهای روشنتر است.
“مغازه باز برای شما عزیزان سالی پر از برکت، شادی، سلامتی و موفقیت و زیبایی را آرزو میکند.”